Molkenmarkt
Prijsvraagontwerp voor de reconstructie van de historische Molkenmarkt in het centrum van Berlijn, met sociale woningbouw, commerciële en culturele functies. Het architectenteam bestond uit Hans van der Heijden, MartensWillems, Christoph Grossmann Architekten en POLS_architects.
Molkenmarkt Berlijn
Opdrachtgever
Stad Berlijn & woningcorporatie WBM
Projectadres
Molkenmarkt Berlijn
Programma
Sociale woningbouw & commerciële ruimtes, 5.050 m²
Status
Prijsvraag 2026
Ontwerp
Alexander Pols & Annika Inman
Doorsnede Stadtplatz - Parochialgasse
Repertoire der Stadt: de nieuwe Molkenmarkt wordt op ooghoogte ervaren, niet alleen met het oog, maar met alle zintuigen.
Het stedelijke repertoire bestaat niet alleen uit gevel, dak en venster, maar ook uit etalage, poort, entree en atrium: elementen die de overgang tussen openbaar en privé vormgeven.
Het project laveert tussen drie verschillende stedelijke ruimtes: de formele Stadtplatz met colonnade, de smalle Parochialgasse gericht op de Nikolaikirche en de beschutte Gartenhof. Elke situatie krijgt een eigen interpretatie van hetzelfde stedelijke repertoire.
Het bouwblok vormt een sequentie van Gartenhof naar Stadtplatz. De groene Gartenhof is een beschutte woonruimte, waarop woningen, trappenhuizen, galerijen en buitenruimtes zijn georiënteerd: wonen midden in de stad.
Parochialgasse
Via een poort sluit de Gartenhof aan op de smalle Parochialgasse, waar de directe relatie tussen gevel en straat en de zichtlijn naar de Nikolaikirche bepalend zijn.
Waar de straat zich verbreedt, ontstaat ruimte voor verblijf, met entrees, etalages en cafés. De kleine korrel van de straat wordt versterkt door diepe neggen, dakoverstekken en terugliggende entrees.
Vanuit de poort opent zich het zicht op de diepte van de Gartenhof — als een doorkijk in een schilderij van Vermeer. De tweezijdigheid van dit scharnierpunt komt tot uitdrukking in de dakopbouw.
Etalage en plint vormen de overgang tussen binnen en buiten. De stedelijke ruimte eindigt niet bij de gevel, maar loopt geleidelijk door in het gebouw. Entrees aan straat en passage geven de woningen een direct adres in de stad.
Woongebouw A3/A4
De diepte van bouwblok A3/A4 leidt tot overwegend eenzijdig georiënteerde woningen. De ruimte in het hart van het blok wordt daarom een overdekte binnenstraat naar de woningentrees: geen gang, maar een hof waarin licht, lucht en gebruik samenkomen.
Op de zesde verdieping knikt deze ruimte onder het glazen atriumdak naar de straat. Hier ligt een gemeenschappelijke ruimte voor alle bewoners, met een loggia die uitkijkt over de daken van Berlijn.
Begane grond
Verdieping 1
Begane grond
Verdieping 1
Standaardverdieping
Verdieping 5
Standaardverdieping
Verdieping 5
Dwarsdoorsnede A3/A4
Vanuit de poort leidt een trap aan de ene zijde en een lift aan de andere naar het atrium. Alle woningen worden vanuit het lichthof ontsloten; de royale maat en centrale positie van de lift stimuleren ontmoeting. Bovenin ligt de gemeenschappelijke ruimte voor de bewoners.
Stadtplatz
De gevel aan de Stadtplatz vormt het decor voor een grootstedelijk plein, omgeven door colonnades. Hier krijgt de architectuur een grotere schaal, met rust en regelmaat in de gevelcompositie.
Het meest uitgesproken element van dit stedelijke repertoire is de door Hans van der Heijden ontworpen colonnade.
Zoals iedere goede colonnade is dit in de eerste plaats een verblijfsruimte. Het ritme van het plafond vertraagt de beweging en benadrukt dat de colonnade niet alleen bedoeld is om efficiënt van A naar B te gaan.
Maquette schaal 1:50
De colonnade vormt het vertrekpunt voor de gevels erboven. Het gedeelde palet van crèmekleurige natuursteen en stucwerk creëert een rustig ton-sur-ton ensemble rond het vierkante plein.
Het prijsvraagontwerp is in april 2026 ingediend en is niet geselecteerd.
